Historia Mostostal Warszawa

Historia Mostostalu Warszawa rozpoczyna się wiosną 1945 roku, kiedy do życia powołano nowe przedsiębiorstwo, którego naczelnym celem było podźwignięcie kraju ze zniszczeń wojennych. Kluczowy potencjał kadrowy tworzącej się od podstaw organizacji stanowili inżynierowie i pracownicy jednej z najznamienitszych firm przedwojennej Polski – Towarzystwa Przemysłu Metalowego Konstanty Rudzki i Spółka. Bogata historia tego przedsiębiorstwa sięga połowy XIX wieku i obfituje w wiele istotnych dokonań uznawanych za kamienie milowe w rozwoju polskiej myśli inżynierskiej.

W ciągu swej wieloletniej działalności (1880 – 1939) warszawska firma wybudowała kilkaset obiektów mostowych na terenie Polski i Rosji, w tym kilkadziesiąt ogromnych przepraw przez największe rzeki Azji na głównych liniach kolejowych przecinających kontynent azjatycki. W Polsce, inżynierowie od Rudzkiego, stawiali obiekty mostowe w Dęblinie, Modlinie, Puławach, Płocku, Włocławku, a także „Trzeci most” w Warszawie, nazwany później imieniem księcia Józefa Poniatowskiego.

Nowopowstały Mostostal swoją pierwszą realizację rozpoczął w niespełna trzy tygodnie po zakończeniu II wojny światowej. Była to odbudowa mostu im. Ks. J. Poniatowskiego w Warszawie. W kolejnych latach firma była wykonawcą większości przepraw drogowych w stolicy (oprócz mostu Północnego), jak również wielu mostów kolejowych i samochodowych na terenie kraju.

Osoby, które były odpowiedzialne za stworzenie nowej firmy, to trójka fachowców z ogromnym doświadczeniem, związanych z Towarzystwem Przemysłu Metalowego Konstanty Rudzki i Spółka. Dyrektorem Naczelnym został Józef Dangiel, Dyrektorem Technicznym - Cezary Lubiński, a Dyrektorem Administracyjno-Handlowym - Romuald Gołębiowski. Ci ludzie stworzyli podwaliny przyszłych sukcesów firmy.

W latach powojennych Mostostal Warszawa uczestniczył w budowie wielu kluczowych inwestycji przemysłowych ówczesnej epoki – cementowni w południowo wschodniej Polsce, kombinatów metalurgicznych w Nowej Hucie, Stalowej Woli i Warszawie, zakładów azotowych w Puławach, rafinerii w Płocku, zakładów chemicznych we Włocławku i Bydgoszczy.

Firma prowadziła też liczne budowy poza granicami kraju – w Libii, Niemczech, Francji, w krajach skandynawskich oraz na terenie obecnej Rosji i państw bałtyckich. Mostostal Warszawa był też wykonawcą konstrukcji stalowej najwyższego budynku w Europie –Commerzbank Tower we Frankfurcie. Projekt biurowca o wysokości 300 metrów przygotował światowej sławy architekt, Sir Norman Foster.

Towarzystwo Przemysłu Metalowego Konstanty Rudzki i Spółka

Oficjalnie Mostostal powstał w 1945 roku, jednak etos, wiedza techniczna i doświadczenia firmy czerpią z o wiele głębszej i starszej tradycji, bowiem zasadniczy trzon kadrowy tworzonej od podstaw organizacji stanowili najwyższej próby inżynierowie i wytrawni fachowcy jednej z najznamienitszych firm przedwojennej Polski – Towarzystwa Przemysłu Metalowego Konstanty Rudzki i Spółka.

Siedziba główna zarejestrowanej w 1858 roku firmy mieściła się na warszawskim Solcu, pomiędzy ulicami Rozbrat i Czerniakowską. Na początku funkcjonowała przede wszystkim jako gisernia – zakład przemysłowy produkujący pełny asortyment wyrobów żeliwnych, mosiężnych i miedzianych. Konstanty Rudzki, założyciel firmy, główny udziałowiec, wieloletni Dyrektor i Prezes, studiował w paryskiej kuźni inżynierów - École des Arts et Manufactures – tej samej, której absolwentem był Gustaw Eiffel. Następnie w latach 40. i 50. XIX wieku zdobywał doświadczenie w różnych zakładach przemysłu metalowego Francji, Anglii i Niemiec, a także południowej Polski.

Stworzony i zarządzany przez Rudzkiego zakład przemysłowy rozwijał się dynamicznie i wkrótce zdobył silną pozycję na rynku warszawskim, polskim, a także światowym. Choć w spółce produkowano maszyny rolnicze, rury wodociągowe oraz inne wyroby metalowe, to motorem jej rozkwitu na przełomie wieków stało się wytwarzanie elementów mostów oraz ich montaż na placu budowy. Pod koniec wieku zakład zatrudniał ponad tysiąc pracowników i był trzecim pod względem wielkości przedsiębiorstwem budowy maszyn w Królestwie Polskim. Warszawska wytwórnia konstrukcji stalowych stała się jednym z głównych beneficjentów programu intensywnego rozwoju kolejnictwa w carskiej Rosji.

W zdobywaniu zamówień mostowych pomagało Rudzkiemu kompleksowe wykonywanie zleceń - budowa mostów wraz z robotami kesonowymi i betonowymi. Pod tym względem polska firma była w zasadzie jedynym przedsiębiorstwem w cesarstwie rosyjskim potrafiącym zrealizować tego rodzaju zlecenia. Przed I wojną światową prawie jedna piąta zamówień na budowę mostów na terenie europejskiej i azjatyckiej części carskiego imperium była realizowana przez firmę Rudzkiego.

Firma budowała mosty na głównych rzekach cesarstwa: Wołdze, Amu-Darii, Ingadzie, Ussuri, Amurze, Newie oraz wielu innych. Warszawskie przedsiębiorstwo wykonało wiele przepraw w ramach budowy kolejowej magistrali transsyberyjskiej, w tym wszystkie mosty na odcinku biegnącym wzdłuż północnego brzegu rzeki Amur. Ogromny podziw dla ówczesnych polskich inżynierów budzi sposób w jaki organizowali roboty w rejonach tak odległych od macierzystego zakładu. Konstrukcje stalowe z polskiej fabryki transportowano koleją do portu w Odessie nad Morzem Czarnym. Następnie drogą morską przez Kanał Sueski na Daleki Wschód, do Mikołajewska, leżącego przy ujściu Amuru do Morza Ochockiego. Stamtąd zaś barkami na budowy oddalone niekiedy o 2500 km, gdzie montowano je własnymi siłami na zbudowanych, przez zatrudnionych w firmie fachowców podporach.

W kraju, inżynierowie od Rudzkiego, stawiali obiekty mostowe w Dęblinie, Modlinie, Puławach, Płocku, Włocławku, a także w Warszawie. Wybitnym osiągnięciem inżynierskim na skalę światową była budowa pierwszego w Europie mostu drogowego o konstrukcji spawanej na rzece Słudwi pod Łowiczem. Fabryka produkowała też turbiny wodne i stalowe wieże masztów telegraficznych. Łącznie, w ciągu swej wieloletniej działalności warszawska firma wykonała kilkaset obiektów mostowych (wiele z nich to konstrukcje o długości od 200 do 1000 metrów). Wśród najważniejszych projektów warto wspomnieć most przez rzekę Amur pod Chabarowskiem o długości 2,5 km, który był najdłuższym obiektem mostowym na starym kontynencie.

Lista dokonań warszawskiej firmy to jeden z najlepszych dowodów na śmiałość i najwyższą klasę polskiej myśli inżynierskiej, szczególnie w dziedzinie organizacji produkcji i mostownictwa. Choć po II wojnie światowej Towarzystwo Przemysłu Metalowego Konstanty Rudzki i Spółka zostało zlikwidowane, to jego etos, doświadczenie oraz innowacyjna myśl techniczna zostały przejęte przez powołaną w 1945 roku firmę Mostostal.

1945

1945

Most im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie

1945 rok – pierwsza realizacja firmy most im. Księcia Józefa Poniatowskiego

Akt założycielski Przedsiębiorstwa Budowy Mostów i Konstrukcji Stalowych Mostostal - bo tak brzmiała pierwotna nazwa firmy, spisano 28 maja 1945 roku – czyli w niespełna trzy tygodnie po zakończeniu drugiej wojny światowej. Początkowo na miejsce siedziby wybrano Kraków (Warszawa była w tym czasie doszczętnie zrujnowana), jednak Mostostal od zarania związany był ze stolicą. Pierwszym zadaniem, jakie zlecono świeżo powstałej firmie, była odbudowa najważniejszej z warszawskich przepraw – mostu im. Księcia Józefa Poniatowskiego. Roboty ruszyły na przełomie lipca i sierpnia 1945 roku, a most oddano do użytku zaledwie 12 miesięcy później – 22 lipca 1946 roku. W kolejnych latach Mostostal wybudował setki przepraw przez większość głównych rzek w Polsce, w tym większość mostów warszawskich. W 1951 roku siedzibę centrali przeniesiono na stałe do Warszawy, a obszar działalności poszerzono o budownictwo przemysłowe, budownictwo energetyczne oraz wszelkiego rodzaju wielkogabarytowe i specjalistyczne konstrukcje stalowe. Nie sposób wymienić całej listy inwestycji, wystarczy powiedzieć, że pracownicy Mostostalu byli obecni na wszystkich najważniejszych placach budowy w kraju, jak również licznych kontraktach zagranicznych.

Okres realizacji: 28 maja 1945 – 22 lipca 1946.

1949

1949

Most Śląsko-Dąbrowski w Warszawie

1949 – Most Śląsko-Dąbrowski.

Nazwa mostu była wyrazem uznania dla udziału górników i hutników Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego w odbudowie zniszczonej Warszawy. Projektantem przeprawy był Jerzy Koziełek. Most stanowi integralny fragment Trasy W-Z, która 22 lipca 1949 połączyła Pragę ze Śródmieściem i Wolą

Okres realizacji: 1947 – 1949 r.

1955

Pałac Kultury i Nauki w Warszawie

1955 – Pałac Kultury i Nauki.

Do lat 90-tych – najwyższy budynek w Polsce (pod względem wysokości całkowitej) znajdujący się w Śródmieściu Warszawy na placu Defilad 1. Pałac stanowił „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego”. Budynek wybudowany według projektu radzieckiego architekta Lwa Rudniewa jest inspirowany moskiewskimi drapaczami chmur, które z kolei inspirowane są amerykańskimi wieżowcami art déco.

Okres Realizacji: 1952 – 1955 r.

1959

1959

Budowa Mostu Gdańskiego w Warszawie

1959 – Most Gdański.

Most został wzniesiony według projektu Janusza Ratyńskiego. Był elementem Trasy Mostowej im. Stefana Starzyńskiego. Został wniesiony na filarach wysadzonego 13 września 1944 przez Niemców pierwszego, wybudowanego w latach 1873–1875 jako most kolejowo-drogowy, a następnie wyłącznie drogowy, mostu pod Cytadelą.Powtórzono także przyjęte wówczas rozwiązanie mostu dwupoziomowego.

Okres realizacji: 1957 – 1959 r.

1965

1965

Teatr Wielki w Warszawie

1965 – Teatr Wielki.

W miejscu, gdzie dziś stoi Teatr Wielki, kiedyś stał kompleks handlowo-usługowy i hotel dla kupców – Marywil. W latach 30. XIX wieku Marywil został zburzony i na jego miejscu został wybudowany w latach 1825–1833 Teatr według projektu Antonio Corazziego. We wrześniu 1939 roku budynek został zbombardowany i w dużej mierze spłonął. 

Po II wojnie światowej Teatr został odbudowany w stylu historyzującego socrealizmu i znacznie powiększony (projekt Bohdana Pniewskiego pod kierunkiem Arnolda Szyfmana) przy udziale środków pieniężnych Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy . W ten sposób powstał rozbudowany i najlepiej zaopatrzony technicznie – jak na tamte czasy – teatr operowy na świecie. 19 listopada 1965 roku nastąpiło uroczyste otwarcie odbudowanego gmachu Teatru Wielkiego. Na początku lat 2000 Mostostal Warszawa montował również kwadrygę Apollina, rzeźbę zdobiącą front Teatru.

Okres realizacji: 1963 – 1965 r.

1966

1966

Rotunda w Warszawie

1966 – budynek Rotundy.

Budynek jest częścią Ściany Wschodniej, którą postawił Mostostal Warszawa (Domy Towarowe Centrum i pierwsze warszawskie wysokościowce), wybudowanej w latach 1960–1969. Budynek zaprojektował Jerzy Jakubowicz. 15 lutego 1979 r. Rotunda została zniszczona w ok. 70% w wyniku wybuchu gazu, w którym zginęło 49 osób a 110 zostało rannych. Odbudowy dokonano w ekspresowym tempie. Już pod koniec października 1979 r. Rotunda została ponownie oddana do użytku. Jedną z głównych zmian w stosunku do pierwowzoru było zastosowanie przyciemnianego szkła w elewacji.

Okres realizacji: 1965 – 1966 

1974

1974

Zamek Królewski w Warszawie

1974 – Zamek Królewski.

We wrześniu 1939 r. Zamek Królewski spłonął po niemieckich bombardowaniach, a 4 października 1939 r. w Berlinie Adolf Hitler wydał rozkaz wysadzenia Zamku Królewskiego w powietrze, jednak ostateczne zniszczenie obiektu nastąpiło w czasie Powstania Warszawskiego, pomiędzy 8 a 13 września 1944 roku. Po zniszczeniach z 1944 zachowały się tylko przyziemia (piwnice), dolna partia Wieży Grodzkiej, elementy Biblioteki Królewskiej i Arkady Kubickiego. Decyzja o odbudowie Zamku zapadła w Sejmie 20 stycznia 1971, następnie powołano Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie. Do lipca 1974 roku odbudowano Zamek w stanie surowym (zakładająca przywrócenie wyglądu do stanu sprzed 1939 roku i odtworzenie elementów zlikwidowanych podczas wcześniejszych przebudów).

Okres realizacji: 1971 – 1974 r.

1975

1975

Budynek Sejmu w Warszawie

1975 – budynek Sejmu.

Kompleks budynków Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej – zespół budynków znajdujący się w Warszawie przy ulicy Wiejskiej 4/6/8, użytkowany przez Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej. Budowa kompleksu rozpoczęła się po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. Wszystkie obiekty znajdujące się na terenie kompleksu wraz z terenami zielonymi są zarządzane przez Kancelarię Sejmu. Mostostal Warszawa modernizował Salę Plenarną, przeprowadził demontaż dachu i montaż nowej konstrukcji dachu.

Okres realizacji: 07.1975 – 08.1975 r.

1977

1977

Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie

1977 – Centrum Zdrowia Dziecka.

Instytut – "Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka" – Instytut naukowy i jednostka badawczo-rozwojowa Ministerstwa Zdrowia, prowadzący również działalność szpitalną, będący jednocześnie pomnikiem poświęconym dzieciom – ofiarom II wojny światowej.

Uważany za najnowocześniejszy szpital dziecięcy w Polsce. Prowadzi działalność leczniczą, rehabilitacyjną, naukową i szkoleniową. W jego skład wchodzi 17 klinik, 29 samodzielnych poradni, apteka szpitalna oraz zespół specjalistycznych przychodni.

Okres realizacji: 1973-1977 

1981

1981

Budowa mostu im. gen. Grota Roweckiego w Warszawie

1981 – Most Generała Stefana Grota Roweckiego.

Pierwsze projekty mostu powstały w latach 60. XX wieku. Według tych projektów miał być mostem podwieszonym na dwóch pylonach. Projekt został zmieniony ze względu na wysokie koszty realizacji. Pierwotny projekt tego mostu został jednak zrealizowany, tyle że w mniejszej skali. Obecnie to kładka pieszo-jezdna w Pomiechówku k/Goławic przez rzekę Wkrę. Ostateczny projekt został wykonany przez zespół inżynierów biura projektowego „Stolica” pod kierunkiem Witolda Witkowskiego.

Okres realizacji: 1977 – 1981 r.

1983

1983

Metro w Warszawie

Metro w Warszawie

15 kwietnia 1983 r. wbito w ziemię pierwszy pal stalowy na budowie tunelu na Ursynowie. Tę datę uważa się za moment rozpoczęcia budowy metra. Pierwsze stacje oddano do użytku w 1995 roku. Po 25 latach budowy, 25 października 2008, zakończono budowę pierwszej linii warszawskiego metra, oddając w tym dniu do użytku trzy ostatnie stacje (Stare Bielany, Wawrzyszew i Młociny). Zatem w ciągu 25 lat zbudowano 21 stacji oraz stację techniczno-postojową STP Kabaty). Mostostal Warszawa zrealizował kompletny wystrój i wyposażenie wnętrz na stacjach A1 (Kabaty) do A 12 (Centrum), stację A 18 (Wawrzyszew) oraz stacje A 19 (Stare Bielany) i A 20 (Wawrzyszew) wraz z łączącymi je tunelami.

1992

1992

Oczyszczalnie ścieków Czajka w Warszawie

1992 – oczyszczalnia Czajka.

Ówcześnie największa oczyszczalnia ścieków w Polsce. Miała przepustowość ok. 400.000 tys. m3 na dobę i obsługiwała całą prawobrzeżną Warszawę.

Okres realizacji: 1985 – 1992 r.

2000

2000

Most Świętokrzyski w Warszawie

2000 – Most Świętokrzyski.

Pierwszy most podwieszony w Polsce. Otwarty 6 października 2000 roku, łączący Powiśle z Pragą-Północ w okolicach Portu Praskiego. Most razem z wiaduktem ma długość 479 metrów, po dwa pasy ruchu w każdą stronę i dwa pasy dla pieszych i rowerzystów. Konstrukcja wantowa wsparta jest na 90-metrowym pylonie, na którym zaczepiono 48 lin podtrzymujących jego płytę. Pylon stoi na prawym brzegu Wisły, zaś po lewej stronie most wsparty jest na dwóch podporach osadzonych w dnie. Wewnątrz północnej „nogi” pylonu znajduje się winda konserwacyjna. Optycznie most wydaje się lekki (brak klasycznych filarów), składa się jednak– wraz z wiaduktami dojazdowymi – z siedmiu przęseł.

Okres realizacji: 1998 – 2000 r.

2008

2008

Krakowskie Przedmieście w Warszawie

2008 – Krakowskie Przedmieście.

21 czerwca 2006 roku na pl. Piłsudskiego w Warszawie odbyło się uroczyste podpisanie umowy z Miastem Stołecznym Warszawa reprezentowanym przez Zarząd Dróg Miejskich na "Modernizację nawierzchni ul. Krakowskie Przedmieście w Warszawie na odcinku od ul. Świętokrzyskiej do Placu Zamkowego". W uroczystości podpisania umowy wzięli udział m.in. prezydent RP pan Lech Kaczyński. Docelowo jezdnia Krakowskiego Przedmieścia została zwężona do dwóch pasów ruchu, natomiast chodniki zostały poszerzone. Jezdnię pokryto kostką granitową, a chodnik płytkami granitowymi.

Okres realizacji: 2006 – 2008 r.

OBECNIE

OBECNIE

2015 >

Hala widowiskowo-sportowa TAURON ARENA w Krakowie

Hala, która powstała przy al. Pokoju i ulicy Stanisława Lema jest nowoczesnym kompleksem widowiskowo-sporotowym, spełniającym wszystkie międzynarodowe standardy. Warto zaznaczyć, że jest największym tego rodzaju obiektem w Polsce.

Pojemność hali, w zależności od typu imprezy, waha się między 11554 a ok. 18 000 miejsc (15 328 dla standardowych imprez typu mecze piłki siatkowej), co plasuje ją na pierwszym miejscu wśród tego typu budowli w Polsce. Do dyspozycji gości dostępnych jest 1341 miejsc parkingowych, 27 skyboxów oraz loża prezydencka. Budowa obiektu rozpoczęła się w maju 2011 roku, a zakończyła w kwietniu 2014 roku. W zakres przedsięwzięcia, oprócz samej hali głównej, wchodzi także budowa hali treningowej oraz dwupoziomowego garażu podziemnego z wewnętrznymi instalacjami, a także budowa dróg dojazdowych, parkingów powierzchniowych, placów i ciągów pieszych. Hala była m.in. jedną z aren Mistrzostw Świata w Siatkówce 2014, których organizacja przypadła w Polsce. TAURON ARENA Kraków zdobyła I miejsce w prestiżowym konkursie Budowa Roku 2014 w kategorii Obiekty sportowe.

Okres realizacji: 2011-2014